Naki Bakır, yapılan araştırmaya göre Türkiye'de hane halkının kazancının büyük oranda kira, mutfak ve yola gittiğini belirtti.
NAKİ BAKIR'IN YAZISI ŞÖYLE:
Kazanç kira, mutfak ve yola gidiyor
Türkiye’de tüketimin ağırlık merkezi refah harcamalarından zorunlu harcamalara doğru kaymaya devam ediyor. Hanelerin harcadıkları para giderek daha büyük ölçüde barınma, ulaşım ve temel ihtiyaçlar tarafından emiliyor. Zorunlu harcamaların bütçedeki payının azalması ekonomik refah göstergesi kabul edilirken, tersine bir trend yaşanıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ülke genelinde yaptığı Hane halkı Bütçe Araştırmasının 2025 sonuçları çarpıcı bulgular ortaya koydu. Araştırmada ailelerin tüketim harcamaları kompozisyonunda özellikle son üç yılda hem gelir grupları arası hem de harcama alanlarına göre devam eden radikal değişim dikkati çekti. Özellikle alt gelir gruplarındaki aileler harcamalarının tamamına yakını evde oturmak, karnını doyurmak ve ulaşım için yapıyor.
Konut-kiranın payı yüzde 29,3’e çıktı
TÜİK’e göre 2024’te 45 bin 344 lira olan hane halkı başına aylık ortalama tüketim harcaması, 2025’te 64 bin 104 liraya; eşdeğer fert başına harcama da 23 bin 558 TL’den 33 bin 521 liraya yükseldi. Bu verilere göre geçen yıl hane halkı başına ortalama tüketim harcaması 2024’e kıyasla yüzde 41,4, fert başına ortalama harcama da yüzde 42,3 ile yıllık enflasyonun üzerinde arttı.
Geçen yıl Türkiye genelinde hane halklarının tüketim harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 29,3’le ile konut-kira aldı. Bu harcama grubunun toplamdaki payı önceki yıla göre 3,3 puan daha arttı. Konut kiranın 2022’de yüzde 22,4 olan payı dikkate alındığında üç yıldaki artış yaklaşık 7 puana ulaştı. Toplam tüketim harcamalarında 2024’te 21,6 olan ulaştırmanın payı ise geçen yıl 20,5’e düştü.
Buna rağmen ulaştırma, aile bütçesinde en büyük ikinci harcama kalemi olmaya devam etti. Eski yıllarda hane halkı tüketim harcamaları içinde en büyük payı alan gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının 2024’te yüzde 18,1 olan payı da 2025’te yüzde 17,3’e geriledi. Buna göre kısmi gerilemeye rağmen 2025 itibarıyla ülke genelinde hane halklarının toplam tüketim harcamalarının yüzde 67,1’le üçte ikisini bu üç alana yapılan zorunlu harcamalar oluşturdu.
YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ