Türkiye, Kahramanmaraş'ta yaşanan okul saldırısıyla sarsıldı. Öğretmen ve çocukların maruz kaldığı saldırı sonucu can kayıpları tüm Türkiye'yi yasa boğdu.
Yaşanan saldırıya birebir tanık olan okuldaki çocukların psikolojik olarak toparlanması için atılacak önemli adımlar hakkında Psikolog, Aile Danışmanı Zülal Benli, Turktime'ın sorularını cevapladı.
OLAYA MARUZ KALMIŞ ÇOCUKLARDA GÖRÜLECEK TEPKİ VE BELİRTİLER
Olaya maruz kalan çocukların göstereceği tepkiler ve belirtilerle ilgili soruyu cevaplandıran Zülal Benli, şunları söyledi:
Böyle bir olaya maruz kalmış çocuklarda tepkiler genellikle belirli belirtiler üzerinden kendini gösterir.
Bunlar arasında olayın zihinde tekrar tekrar canlanması, kabuslar, kaçınma davranışları, aşırı irkilme, huzursuzluk ve sürekli tetikte olma hali yer alır.Böyle bir saldırıya tanık olan ya da sadece duyan çocuklarda sık gördüğümüz tepkiler, kaygı ve güven duygusunda sarsılmalar gözlemlenebilir.
Çocuklarda '-okulda güvende miyim?' düşüncesiyle birlikte yoğun korku ve kaygı ortaya çıkabilir.
Aynı zamanda Uyku problemleri kabuslar ve yalnız kalmak istememe sık görülür. Ayrılma kaygısı artabilir bununla birlikte ebeveynden uzaklaşmakta zorlanabilirler.Bazı çocuklar içe kapanırken, bazıları öfke ve huzursuzluk gösterebilir. Olayı tekrar tekrar sorma ya da oyunlarında canlandırma gibi yeniden yaşantılama davranışları da görülebilir.
BENZER ETKİLER YAŞANABİLİR
Burada önemli bir nokta da şu: Çocuğun olayı birebir yaşamış olması şart değildir. İkincil travma dediğimiz durumda, çocuklar sadece olayı duyarak, görüntülerine maruz kalarak ya da yetişkinlerin yoğun tepkilerini gözlemleyerek de benzer etkiler yaşayabilirler.
Özellikle Kahramanmaraş ve Şanlıurfa gibi kendilerine yakın yerlerde yaşanan olaylar, çocukların ‘bu bana da olabilir’ algısını güçlendirir. Bu da kaygıyı daha görünür hale getirir.
ÇOCUKLARA NASIL ANLATILMALI?
Son günlerde üzücü haberler duyuyoruz. Çocuklarla bu konuyu konuşurken önce ne bildiklerini ve neyi merak ettiklerini sormak önemlidir. ‘Anlat bakalım, neler biliyorsun?’ gibi açık uçlu sorular, kendilerini ifade etmelerini kolaylaştırır.
Olay, detaylara girmeden ve korkutucu unsurlar vurgulanmadan, ‘Bir kişi başkalarına zarar verdi ve bu çok üzücü bir durum’ gibi sade ve gerçekçi bir dille anlatılmalıdır. Ardından ‘Sen neler hissettin?’ gibi sorularla duygularına alan açılmalı; korku, kaygı ve üzüntü gibi tepkilerin anlaşılır olduğu vurgulanmalıdır.
"GÜVEN DUYGUSU DESTEKLENMELİ"
Çocuk ‘Bizim okulda da olur mu?’ diye sorduğunda ise, okulda güvenlikten sorumlu yetişkinlerin olduğu ve şu an böyle bir risk olduğuna dair bir bilgi bulunmadığı belirtilerek güven duygusu desteklenmelidir.
MEDYA DİLİ ÇOCUKLARI VE AİLELERİ NASIL ETKİLİYOR?
Medya dili; diziler, filmler ve oyunlar aracılığıyla hem çocukların hem de ailelerin olayları algılama biçimini doğrudan etkiler.
Çocuklar açısından, şiddetin sık ve detaylı şekilde gösterilmesi, dünyayı daha tehlikeli bir yer gibi algılamalarına neden olabilir. Aynı zamanda şiddete karşı duyarsızlaşma ya da korku ve kaygıda artış görülebilir. Özellikle gelişim döneminde olan çocuklar, izlediklerini gerçeklikten ayırmakta zorlanabilir.
Aileler açısından ise medya, kaygıyı artırarak daha korumacı ya da kontrolcü tutumlara yol açabilir. Bu da çocukla kurulan iletişimi ve çocuğun özgüven gelişimini dolaylı olarak etkileyebilir.
Haber / Yiğit Subak TURKTIME
GÜNCEL
Sayfa başına git
