Pankreasın yeterli insülin üretememesi veya üretilen insülinin vücut tarafından etkili biçimde kullanılamaması sonucu gelişen diyabet, kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıklarından böbrek yetmezliğine, görme kaybından sinir hasarına kadar pek çok kronik sağlık sorununa neden oluyor.
Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, hastalığın yönetiminde erken tanı ve düzenli takibin belirleyici olduğunu vurguladı.
Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası verilerine dikkat çeken Dr. Coşkun, Türkiye’de 20-79 yaş grubundaki yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını aktardı. Tahminlere göre bu kişilerin yaklaşık yüzde 45,5’ine karşılık gelen 4,4 milyona yakın kişinin ise henüz diyabet tanısı almadığını belirtti.
35 YAŞINDAN İTİBAREN TARAMA ÖNERİSİ
Özellikle Tip 2 diyabetin uzun süre sessiz ilerleyebildiğine işaret eden Dr. Yunus Coşkun, şikayetlerin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini kaydederek şu bilgileri paylaştı:
Risk Grupları: Ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanması olan, hipertansiyon veya kolesterol yüksekliği yaşayan bireylerin mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor.
Tarama Yaşı: Uluslararası kılavuzlar, hiçbir risk faktörü bulunmayan yetişkinlerde dahi 35 yaşından itibaren diyabet taraması yapılmasını öneriyor. Fazla kilo veya obeziteye ek risk taşıyan kişilerde ise bu taramaların daha erken yaşlarda başlatılması gerekiyor.
Prediyabet Dönemi: Kan şekerinin normalden yüksek ancak henüz tanı sınırına ulaşmadığı prediyabet (gizli şeker) döneminin erken fark edilmesi, zamanında müdahale ile Tip 2 diyabet gelişme riskini önemli ölçüde azaltıyor.
"TEDAVİ SADECE KAN ŞEKERİNİ DÜŞÜRMEKTEN İBARET DEĞİL"
Prediyabeti ve fazla kilosu olan bireylerde vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 5 ila 7’sinin kaybedilmesinin, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasının ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının hastalığın önlenmesinde bilimsel olarak etkinliğinin kanıtlandığını ifade eden Dr. Coşkun, güncel tedavi yaklaşımlarına ilişkin şunları söyledi:
"Kişilerin yalnızca kan şekeri sonucuyla değil; kilo, bel çevresi, tansiyon, kolesterol değerleri ve diğer metabolik risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Diyabet tedavisi son yıllarda önemli ölçüde değişmiştir. Güncel yaklaşım artık yalnızca kan şekerini düşürmekten ibaret değildir. Hastanın kalp-damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, kilosu, tansiyonu ve kolesterolü birlikte ele alınmalı; tedavi kişinin eşlik eden hastalıklarına ve bireysel risklerine göre özel olarak planlanmalıdır."
GÜNCEL
Sayfa başına git
